Enflasyonun Görünmeyen Yüzü: Toplumsal Dokuda Açılan Derin Yaralar ve Psikolojik Bedeli

Kayserili Finans Prof. Dr. Derviş Boztosun, son analizlerinde enflasyonun yalnızca bir ekonomik veri olmanın ötesinde, toplumun temel dinamiklerini sarsan kapsamlı bir krize dönüştüğüne dikkat çekti. Prof. Dr. Boztosun, hayat pahalılığının bireylerin ve toplumun psikolojisi üzerindeki yıkıcı etkilerini vurgulayarak, bu durumun sabırdan güvene, nezaketten yaşamın küçük neşelerine kadar birçok değeri aşındırdığını belirtti. Ekonomik sıkıntıların görünmeyen ağır faturasının, TÜFE tablolarından ziyade insanların zihinlerinde biriktiğine işaret etti.

Ekonomik Baskının Psikolojik Yansımaları

Prof. Dr. Derviş Boztosun’a göre, enflasyonun en ağır bedeli, bireylerin ruh sağlığı üzerinde kendini gösteriyor. Sürekli artan maliyetler, kira ve market harcamalarının önüne geçilemez yükselişi, çocukların ihtiyaçlarını ertelemek zorunda kalmak gibi durumlar, insanlarda derin bir suçluluk ve yetersizlik hissi yaratıyor. “Bu ay nasıl yetiştireceğiz?” sorusunun evlerin en sakin anlarında bile bir bomba gibi masaya bırakıldığını ifade eden Boztosun, paranın yetmediği durumlarda sadece bütçelerin değil, insanın da bozulduğunu aktardı. Bu sürekli yetişememe tehdidi altında yaşamanın, zihni dinlenemez hale getirdiğini, bunun da sabırsızlık, tahammülsüzlük ve öfkeye yol açtığını dile getirdi. Böylece enflasyon, ekonomik bir olmaktan çıkıp, psikolojik ve sosyal bir krize dönüşüyor.

Toplumsal Gerilim ve Güven Kaybı

Enflasyonun getirdiği baskı, toplumsal ilişkilerde de ciddi bir gerilime neden oluyor. Prof. Dr. Boztosun, trafikteki küçük bir korna sesinin kavga sebebine, sokaktaki basit bir temasın hakarete, sıradan bir tartışmanın ise tehdide dönüşebildiğini gözlemlediğini belirtti. Herkesin kendi tarafından haklı olduğu ancak aynı anda sıkışmış hissettiği bir ortamda, ekonomik sistemin ürettiği bu baskının insanlar arasında zincirleme bir şekilde aktarıldığını vurguladı. Müşteriden satıcıya, ev sahibinden kiracıya, sürücüden yayaya kadar herkesin birbirine karşı daha tahammülsüz hale geldiğini ifade etti. Bu durum, toplumun birbirine güvenen bireylerden oluşan bir yapı olmaktan çıkıp, birbirinin açığını kollayan bir kalabalığa dönüştüğünün sinyallerini veriyor.

Gelecek Kaygısı ve Neşenin Yitimi

Finans uzmanı Boztosun, asıl tehlikenin, bir toplumun parasını yeniden kazanabilmesine rağmen, kaybettiği güveni geri kazanmasının yıllar almasında yattığını belirtti. Neşesini yitirmiş bir toplumun üretkenliğinin de düştüğünü, insanların geleceğe yatırım yapmaktan çekindiğini, çocuk sahibi olmayı ertelediğini, iş kurmaktan korktuğunu ve harcamaktan çekindiğini aktardı. Herkesin bugünü kurtarmaya çalıştığı bir ortamda, uzun vadeli planlar yapılamadığını ve yarının inşa edilemediğini vurguladı. Prof. Dr. Boztosun, neşenin sadece ekonomik bir süs olmadığını, aksine bir toplumun sosyal sermayesi olduğunu ifade etti. Mahallede selamlaşmak, esnafla sohbet etmek, dost sofralarında hesabı düşünmeden oturabilmek gibi normal hayatın küçük parçacıklarının, insanlar bunları yaşayamaz hale geldiğinde toplumun ruhunun yorulduğunu ve en küçük kıvılcımla yanmaya başlayabileceğini belirtti.

Çözüm Yolları: Ekonomik İstikrar ve Toplumsal Dayanışma

Prof. Dr. Derviş Boztosun, bu derinleşen krizden çıkış yolunun, enflasyonu kalıcı biçimde düşürmekten geçtiğini net bir şekilde ifade etti. Ancak sadece rakamları indirmekle yetinilmemesi gerektiğini, insanlara öngörülebilirlik ve ekonomik güven verilmesi gerektiğini savundu. Yarın ne olacağını az çok bilebilmek, kazanılan paranın değerini koruyabileceğine inanmak ve çalışmanın hala anlamlı olduğunu görmek, toplumsal huzurun yeniden tesisi için kritik öneme sahip. Bunun yanı sıra, Boztosun, birbirimize karşı tahammülü yeniden inşa etmemiz gerektiğini, daha az öfke, daha çok dayanışma ve “Ben de aynı durumdayım” diyebilme cesaretine ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Herkesin cebindeki yangını söndüremesek de, birbirimizin üzerine benzin dökmek zorunda olmadığımızı hatırlattı.

Sonuç olarak Prof. Dr. Boztosun, bir ülkenin kaybının sadece milli gelirle ölçülemeyeceğini, bazen bu kaybın insanların yüzündeki yorgunlukta, sokaktaki öfkede, evin mutfağındaki sessizlikte, ertelenen çocuk ihtiyaçlarında ve insanların birbirine bakarken önce tehdidi görmeye başlamasında saklı olduğunu belirtti. Enflasyonun sadece fiyatların yükselmesi değil, aynı zamanda hayatın ucuzlaması, insanların birbirine karşı sabrının tükenmesi, geleceğin küçülmesi ve en sonunda toplumun neşesini kaybetmesi anlamına geldiğini vurguladı. Ekonomiyi düzeltmenin yanı sıra, insanı da yeniden ayağa kaldırmak gerektiğini, çünkü neşesini kaybetmiş bir toplumun büyüme rakamları yükselse bile hayatının eksik kalacağını sözlerine ekledi.