Kayseri Milletvekili Genç’ten Domates Fiyatlarına Sert Eleştiri: “Vatandaş Artık Tane Hesabı Yapıyor”

Son dönemde temel gıda ürünlerinde yaşanan fahiş fiyat artışları, vatandaşın alım gücünü bir kez daha tartışmaların odağına taşıdı. Özellikle domates fiyatlarındaki yükseliş, siyaset dünyasından da tepkilere neden oldu. CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, sosyal medya üzerinden paylaştığı bir video ile market raflarındaki durumu gözler önüne sererek, ekonomik sıkıntıların boyutunu gündeme getirdi.

Domatesin Tanesi 16 Lirayı Geçti: Kilo Değil, Tane Hesabı Dönemi

Milletvekili Genç’in videosunda yer alan çarpıcı detaylar, marketlerdeki fiyat etiketlerinin ne denli yükseldiğini açıkça gösterdi. Kilosu 169,95 TL‘den satışa sunulan domatesten alınan sadece 4 adet ürün, toplamda 384 gram ağırlığa sahipken, bu alışverişin bedeli 65,26 TL olarak hesaplandı. Bu tabloya göre, bir adet domatesin ortalama ağırlığı 96 gram, tanesinin fiyatı ise 16,32 TL‘ye ulaştı. Genç, bu durumun vatandaşın alım gücündeki dramatik düşüşü simgelediğini belirterek, “Artık vatandaş pazarda, markette kilo hesabı yapamıyor; tane hesabı yapıyor. Domatesin tanesi 16 lirayı geçmişse, burada sadece sebze fiyatından değil, çöken bir alım gücünden söz ediyoruz” ifadeleriyle tepkisini dile getirdi.

Üretim Düşüşü ve Enflasyon Baskısı Gıda Fiyatlarını Yükseltiyor

Domates fiyatlarındaki bu anormal artış, genel ekonomik göstergelerle de paralel bir seyir izliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)‘nin Nisan 2026 verilerine göre, tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 32,37 olarak gerçekleşirken, gıda ve alkolsüz içeceklerdeki yıllık artış oranı yüzde 34,55‘e ulaştı. Aynı ayda gıda fiyatları aylık bazda da yüzde 3,70 oranında yükseliş kaydetti. Fiyat artışlarının temel nedenlerinden biri olarak ise üretimdeki düşüşler gösteriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı‘nın 2025 yılı verilerine göre, Türkiye’deki domates üretimi bir önceki yıla kıyasla 14 milyon 617 bin tondan 13 milyon 500 bin tona geriledi. Bu, yıllık bazda yüzde 7,6‘lık bir düşüş anlamına gelmekte ve domates fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artıran önemli bir faktör olarak öne çıkmaktadır.

Üretici Maliyetleri ve Küresel Enerji Fiyatları Tetikleyici Rol Oynuyor

Domatesin tarladan market rafına ulaşana kadarki maliyet zinciri de fiyat artışlarında belirleyici bir rol oynuyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)‘nin Nisan 2026 raporu, üretici ile market arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde yüzde 393,7‘ye kadar çıktığını ortaya koydu. Raporda, marketlerdeki 40 ürünün 18’inde fiyat artışı yaşandığı belirtilirken, gübre, yem, elektrik ve tarım ilacı gibi temel girdilerin maliyetlerindeki yükselişe dikkat çekildi. Özellikle mazot fiyatlarının yıllık yüzde 57,6 artması, çiftçilerin üretim yükünü önemli ölçüde artırdı. Gübre fiyatlarında da ciddi zamlar görüldü: Nisan ayında amonyum sülfat gübresi aylık yüzde 24,1, amonyum nitrat yüzde 17,6, üre gübresi ise yüzde 8,6 oranında zamlandı. Son bir yıllık süreçte ise amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3, amonyum nitrat yüzde 84,2 ve üre gübresi yüzde 76,2 oranında artış gösterdi.

Bu iç dinamiklere ek olarak, küresel jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş de gıda maliyetlerini etkiliyor. ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların ardından Brent petrol fiyatları, saldırılardan önceki 72,48 dolar seviyesinden 2 Nisan’da 109,24 dolara çıkarak yüzde 50,7‘lik bir artış kaydetti. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20‘sinin geçtiği Hürmüz Boğazı çevresindeki kriz de enerji piyasalarında belirsizliği artırdı. Merkez Bankası‘nın Nisan 2026 fiyat gelişmeleri değerlendirmesi, enerji fiyatlarının aylık yüzde 14,40 arttığını ve enerji grubu yıllık enflasyonunun yüzde 47,22‘ye yükseldiğini açıkladı. Bu durum, yükselen enerji maliyetlerinin akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarına yansımasının, dolaylı yoldan gıda fiyatlarını da yukarı çektiğini gösteriyor.

Asgari Ücretli ve Emeklinin Sofrasındaki Ağır Yük

Yükselen fiyatlar ve düşen alım gücü en çok asgari ücretli ve emekli vatandaşların bütçesini zorluyor. Kilosu 169,95 TL olan domatesle yapılan hesaplamalara göre, asgari ücretli bir vatandaşın maaşıyla ancak yaklaşık 165 kilo domates alabileceği ortaya konuldu. Ancak, sadece 4 domatesin 65,26 TL tuttuğu bir alışveriş dahi, asgari ücretlinin bir günlük sofra maliyetinin hızla arttığını gözler önüne seriyor. En düşük emekli aylığı alan bir vatandaş ise, 65,26 TL‘lik bu 4 domateslik alışverişi maaşından yaklaşık 306 kez yapabilecek durumda. Domatesin tanesinin 16,32 TL‘ye ulaştığı bu ekonomik tabloda, emeklilerin pazar çantaları her geçen gün daha da hafifliyor ve temel gıda ürünlerine erişimleri giderek zorlaşıyor.

Vekil Genç’ten İktidara Sert Eleştiri: “Ekonomi Politikaları İflas Etti”

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, tüm bu verileri bir araya getirerek iktidarın ekonomi politikalarını sert bir dille eleştirdi. Genç, “Çiftçi üretirken zarar ediyor, vatandaş alırken zorlanıyor. Arada kazanan kim? Çiftçi kazanamıyor, tüketici alamıyor; ama market rafındaki fiyat her hafta değişiyor. Domatesin serüveni artık tarladan sofraya değil, mazottan gübreye, kurdan enerjiye, enflasyondan yoksulluğa uzanan bir hayat pahalılığı hikayesidir” şeklinde konuştu. Açıklamasının sonunda ise şu çarpıcı mesajı verdi: “Asgari ücretli, emekli, çiftçi ve dar gelirli aynı hayat pahalılığı zincirinin farklı halkalarında eziliyor. Çiftçi mazota, gübreye, elektriğe yetişemiyor; vatandaş market etiketine yetişemiyor. İktidar ise bu yangını seyrediyor. Bugün 4 domatese 65 lira ödeyen vatandaş yarın pazara çıkarken iki kez düşünecek. Bu mesele yalnızca domates meselesi değil; üreticinin toprağından, emeklinin sofrasından, asgari ücretlinin cebinden eksilen lokmadır. Türkiye’de artık domates bile lüks hale geldiyse, iktidarın ekonomi politikaları iflas etmiş demektir.” Bu sözler, domates fiyatlarındaki artışın, ülkenin genel ekonomik durumu ve vatandaşın yaşam mücadelesinin bir göstergesi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.