Kayseri’deki “Dünyanın İlk Hastanesi” Olarak Bilinen Tarihi Yapı Koruma Altına Alındı: Turizm Potansiyeli Yüksek

Kayseri, derin tarihi kökleriyle Anadolu’nun önemli şehirlerinden biri olarak, geçmişten günümüze uzanan zengin kültürel miraslara ev sahipliği yapıyor. Bu miraslardan biri de Battalgazi Mahallesi’nde yer alan ve bazı kaynaklarca “dünyanın ilk hastanesi” olarak nitelendirilen antik yapının kalıntıları oldu. Yapılan son çalışmalarla bu önemli alan koruma altına alınırken, temizlik faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından turizme kazandırılması hedefleniyor.

Aziz Basil’in Mirası: 4. Yüzyılda Kurulan Külliye

Kapadokya-Kültepe-Koramaz Tarih, Kültür, Eğitim ve Araştırma Derneği Başkanı ve araştırmacı yazar Halit Erkiletlioğlu’nun aktardığı bilgilere göre, külliye şeklinde tasarlanan bu tarihi yapı, 368 ile 375 yılları arasında inşa edildi. Bu dönem, Hristiyanlığın Anadolu topraklarında hızla yayılmaya başladığı bir zaman dilimine denk geliyordu. Erkiletlioğlu, o yıllarda Kayseri’de yaşayan Aziz Basil‘in dinin yayılmasında önemli bir rol üstlendiğine dikkat çekti. Aziz Basil’in, günümüzdeki Battalgazi Mahallesi olarak bilinen bölgede sadece bir hastane değil, aynı zamanda aşevi, yurt ve kilise gibi sosyal tesisleri de yaptırdığı biliniyor. Bu külliye, dönemin sosyal hizmet anlayışının çarpıcı bir örneğini sunuyor.

Döneminin Ötesinde Bir Sağlık Kurumu

4. yüzyılda inşa edilen bu hastane, o dönemde var olan diğer sağlık komplekslerinden önemli farklılıklar gösteriyordu. Halit Erkiletlioğlu, o dönemin çoğu hastanesinin genellikle askerleri tedavi etmek amacıyla kurulduğunu ve daha çok kırık, çıkık veya ok yaralanmaları gibi travmatik durumlarla ilgilendiğini belirtti. Ancak Kayseri’deki bu özel hastane, farklı bir hizmet modeli benimsedi. Yapı, profesyonel hekimler ve onlara destek veren rahibeler sayesinde, modern anlamda bir yataklı tedavi kurumu olarak hizmet verdi. Bu özellik, hastanenin sadece acil durumlar için değil, aynı zamanda daha kapsamlı ve sürekli bakım gerektiren rahatsızlıklar için de hizmet sunduğunu ortaya koyuyor.

Kapsayıcı ve Ücretsiz Tedavinin Öncüsü

Bu tarihi hastaneyi eşsiz kılan en önemli özelliklerinden biri, sunduğu ücretsiz ve kapsayıcı tedavi hizmetiydi. Erkiletlioğlu’nun vurguladığı üzere, hastane, toplumun her kesiminden insanlara, cinsiyet, sosyal statü (kadın, erkek, köle, asil) ayrımı yapmaksızın, ihtiyaç duyan herkese hiçbir ücret talep etmeden yataklı tedavi imkanı sunuyordu. Bu durum, dönemin koşullarında oldukça ilerici bir sosyal sorumluluk anlayışının göstergesiydi. Hastanenin günümüze ulaşan gravürleri, yapının mimari ihtişamını gözler önüne seriyor. Bu gravürler, yapının 3-4 katlı büyük bir yapı olduğunu ve geniş bir alana yayıldığını tasvir ediyor. Amerikalı arkeolog John Henry Haynes’in kaleme aldığı bir makalede bu yapının “dünyanın ilk hastanesi” olarak tanımlanması, uluslararası alandaki önemini bir kez daha teyit ediyor.

Kayseri’nin Kültürel Mirasına Katkı

Kayseri’deki bu paha biçilmez yapının koruma altına alınması ve ardından turizme kazandırılması hedefi, şehrin kültürel ve tarihi zenginliğini dünyaya tanıtma çabalarının önemli bir parçasıdır. Temizleme çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, bu antik hastane kalıntıları ziyaretçilere açılacak ve onlara insanlık tarihinde sağlık hizmetlerinin gelişimine dair eşsiz bir bakış açısı sunacaktır. Bu adım, Kayseri’nin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde bir kültür ve tarih destinasyonu olarak konumunu güçlendirecek ve gelecek nesillere aktarılacak değerli bir mirasın korunmasına katkı sağlayacaktır.